Waar geschiedenis en gezelligheid samenkomen
We zijn aangekomen bij de mooie Maartenskerk in het historische hart van Hillegom. Hillegom was ooit maar een verzameling boerenwoningen en kende diverse namen zoals “Hyllenkem, Hilleghem, Hijlinhem, Hyllingen, Hillghim. De eerste akte waarin waarschijnlijk Hillegom wordt bedoeld, dateert uit 1108 en spreekt over de kapel benoorden de gracht.
Dit kan twee dingen betekenen:
Het eerste is dat ’t Hof van Hillegom toen al bestond en dat de kapel op ten noorden van de gracht (die lag ter hoogte van de huidige Van Meerbeekstraat) gesitueerd was. Op zicht geen vreemde gedachtengang omdat de pastorie tot halverwege de 19e eeuw hier ook heeft gestaan in de Hofstraat. Op de afbeelding hieronder zien we het omgrachte Hof van Hillegom met "Die papa wech" (de huidige Hofstraat) en de tekst "papa's croft" (de tuin van de pastoor). Waarom de pastorie zover van de kerk? Ongeveer 10 jaar geleden heeft men bij archeologisch onderzoek in de Hofstraat middeleeuwse sporen gevonden.
De tweede mogelijkheid is, is dat men de Beek heeft aangezien voor gracht en dat de kerk dus al die tijd op deze locatie heeft gestaan. Op zich is dit ook wel logisch omdat de kerk op een duin is gebouwd en dus veilig was voor het water.
Uiteindelijk wordt in 1248 met zekerheid Hillegom genoemd in een oude acte. Hierin wordt gesteld dat de kapel van Hyllingen door graaf Willem II aan de abdij van Egmond wordt geschonken. Hierdoor was de onderhoud van het gebouw verzekerd en waren de Hillegommers zeker van een priester.
