Waar geschiedenis en gezelligheid samenkomen
Welkom in 't Hof van Hillegom. Een "schoon en kostelijk huizinge" in de gemeente Hillegom met een rijk verleden.
We starten in de 14e eeuw. De graafschappen Holland, Zeeland, Friesland en Henegouwen (op de grens van België en Frankrijk) worden bestuurd door graaf Willem IV. Om het graafschap te besturen worden in het oude Holland met regelmaat zogenaamde “dag-vaarten” gehouden. De graaf roept dan een aantal vertrouwelingen, zoals Brederode, Van Egmond, van Mathenesse, Gerard d’Ever en Dirk van Sassenheim bij elkaar om over bepaalde onderwerpen te praten. Gedurende een bepaalde periode (in ieder geval van 1343 tot 1345) kwamen ze bijeen in Hillegom en heten deze dagvaarten “De Raad van Hillegom”.
In 1345 wil de graaf de dwarsliggende Friezen in en rond Stavoren voorgoed een lesje leren. In september van dat jaar belegt graaf Willem een vergadering van “De Raad van Hillegom”. Er wordt een strategische aanvalsplan voorbereid om de Friezen aan te vallen.Door een storm op de Zuiderzee werd de vloot uiteengeslagen. In de Slag bij Warns wordt het leger van de graaf omsingeld en in een hevig gevecht gedood.
Graaf Willem IV heeft geen kinderen, waardoor zijn oudste zuster Margaretha de wettige erfgenaam is over de graafschappen. Zij geeft de graafschappen in 1346 in leen aan haar tweede zoon, graaf Willem V. Rond 1350 komt er een conflict tussen moeder en zoon, van waaruit de Hoekse- en Kabeljouwse Twisten ontstaan. Vier jaar later verzoenden moeder en zoon zich, maar de bloedige twisten blijven voortduren tot 1500.
De dagvaarten worden ook in 1346 tot 1356 gehouden. Hierbij wordt Hillegom niet als vergaderplaats genoemd, maar bekend is wel dat graaf Willem V rond die tijd in “Hilleghem” verblijft.
In 1356 wordt het huis genoemd als pleisterplaats van graaf Albrecht van Beyeren. In 1366 schonk de graaf ’t Hof aan zijn echtgenote. 80 jaar later, in 1446 kwam ’t Hof in handen van Adriaen van Rietveld en in 1457 zijn zoon Jan. Over Jan van Rietveld is nog wel het één en ander te vertellen:
In 1481 is het oude Hof in vlammen opgegaan door brandstichting. Het is een wraakneming voor een verbanning door Jan van Rietveld, Procureur-Generaal van het Hof van Holland. Twee jaar later staat er alweer een “schoon en kostelijk huizinge”. Dit huis, weliswaar al vele malen verbouwd, is de kern van het huidige raadhuis.
Jan van Rietveld was dan wel Procureur-Generaal, maar een lieverdje was het zeker niet. Integendeel, na het overlijden van de vader van Jan van Rietveld in 1465 komt er ruzie tussen hem en zijn halfbroer, Willem van Dolre, over de hoogte van de begrafeniskosten. Deze ruzie loopt zo hoog op dat Jan in blinde woede op Het Hof zijn halfbroer doodsteekt. Daarna laat hij in blinde woede het lichaam van zijn halfbroer op een wagen laden en rijdt ermee door het Baljuwschap van Rijnland. Het interessante hieraan is dat Jan van Rietveld zelf de baljuw van Rijnland was. Dit is nota bene de hoogste rechterlijke autoriteit van die tijd!
Dit wordt hem dit niet in dank afgenomen door de bevolking. Degene die recht moet spreken over hen, is nu zelf een moordenaar. Zijn goederen worden in beslag genomen en hijzelf moet vluchten voor het gepeupel. Jan heeft echter goede hoge contacten en klassejustitie viert blijkbaar hoogtij, aangezien Hertog Philips van Bourgondië het voor hem opneemt en hem vergiffenis schenkt, waarna hij weer na het betalen van een forse boete, kan terugkeren naar ’t Hof.
In 1722 koopt Jan Six II de ambachtsheerlijkheid Hillegom voor ƒ 18.000,=. Hij verblijft zomers op Elsbroek, die al door zijn grootmoeder, Anna Wymer, is aangeschaft. Six is een rijk en machtig man. In 1742 heeft hij tien huisbedienden, een koets met vier paarden en een geschat jaarlijks inkomen van rond de 50.000 gulden. In 1749 koopt de Heer van Hillegom het Hof. Sindsdien is het tot 1822 in bezit van de familie Six gebleven.
In 1804 is de familie Six zelf op ’t Hof komen wonen. Daartoe krijgt het oude huis een flinke opknapbeurt. De ouderwetse middeleeuwse kruisvensters aan de voorzijde worden bij deze gelegenheid vervangen voor de voor die tijd moderne grote Engelse ramen. Ook kreeg de voorgevel zijn huidige vorm. Bij de bewoning door Six werd ook een deel van de schilderijencollectie, waaronder ook het beroemde portret van Jan Six I door Rembrandt overgebracht naar ’t Hof.
Ook de tuin wordt door Six onder handen genomen, deze wordt in Engelse stijl aangelegd. In 1805 schrijft Jan Six jr. een brief aan zijn broer Hendrik dat de tuin al is omgespit en dat de paden al zijn uitgezet. Ook is toen de “heuvel” aan de voorkant aangelegd, waardoor de bordestrap en de kelderramen zijn komen te vervallen.
In 1817 gebeurt er iets vreselijks in het leven van Jan Six. Zijn dochter, jonkvrouwe Henriëtte wordt verliefd op een ambtenaar en vlucht uit ‘t Hof in een wasmand! Een schande waar Six niet overheen kan komen en hij verkoopt zijn Hillegomse bezittingen.
Ondertussen is het Henriëtte geheel niet slecht vergaan. Zij trouwt met haar ambtenaar in het oosten van het land, krijgt 10 kinderen en sterft in 1854.
't Hof heeft nog vele andere bewoners gehad, maar daarover later meer. In de huidige hal zien we meerdere wapens in glas-in-lood. Boven de voordeur uiteraard het wapen van Hillegom en boven de deur van de vestibule het wapen van de familie Six. Eromheen ziet u de wapens van de burgemeesters die vanaf begin 19e eeuw Hillegom hebben bestuurd.
